Вясной у Беларусь зьбіраецца прыехаць камісар Эўразьвязу Бэніта Фэрэра-Вальднер.

Яе візыт у Беларусь ужо прызначаны на пачатак сакавіка. За месяц да таго, акрэсьленага Эўразьвязам тэрміна, калі павінна канчаткова быць вырашана пытанне: ці будзе падоўжаны дазвол Лукашэнку і беларускім чыноўнікам наведваць Эўразьвяз.

Euramost.org пацікавіўся ў намесьніка старшыні Партыі БНФ Віктара Івашкевіча, што, на яго думку, стаіць за візытам чыноўніцы Эўразьвязу ў афіцыйны Менск, і як дэмакратычныя сілы ставяцца да магчымага поўнага скасаваньня забароны беларускім чыноўнікам на чале з Лукашэнкам наведваць Эўразьвяз.

- Ці не падаецца вам, што гэтыя візыты і частыя сустрэчы эўрачыноўнікаў высокага статусу з прадстаўнікамі беларускіх уладаў сьведчаць пра тое, што санкцыі супраць Лукашэнкі і яго паплечнікаў будуць канчаткова адмененыя ў красавіку?

- Па вялікім рахунку, нават ня ў гэтых візавых санкцыях справа. Хаця, мы і лічым, што калі ўмовы, якія ў свой час Эўразьвяз паставіў перад беларускімі ўладамі не выкананыя, санкцыі неабходна аднаўляць. Але я падазраю, што эўрапейскія бюракраты, замест прынцыповай ацэнкі выкананьня патрабаваньняў дэмакратызацыі, задаволяцца імітацыяй рухаў у накірунку гэтых дэмакратычных пераўтварэньняў. Стварэньне гэтых саветаў пры Адміністрацыі прэзыдэнта, пры Міністэрстве замежных спраў, пры Міністэрстве інфармацыі (а насамрэч, пры рэдактары газеты прэзыдэнцкай адміністрацыі "Советская Белоруссия"), і ўваход туды такіх знакавых фігур, як спадар Мілінкевіч, будзе спрыяць таму, што эўрапейцы скажуць: "У вас ня ўсё добра, але і ня ўсё так дрэнна". Мяркую, яны не адменяць канчаткова санкцыі, а яшчэ на паўгода працягнуць іх часовае прыпыненьне. Калі Лукашэнка, раптам, ня ўтворыць нечага дзікага.

- Па словах прэс-сакратаркі эўракамісара па зьнешніх сувязях і эўрапейскай палітыцы суседзтва Крысьціяны Хоман, Эўракамісія мае намер разьвіваць прамы палітычны дыялёг зь беларускімі ўладамі. Аб якім прамым дыялёгу гавораць увесь час эўракамісары?

- І я не разумею, што маецца на ўвазе пад гэтымі словамі. Яны ж і так ужо маюць прамы дыялёг зь беларускімі ўладамі, без усялякага ўдзелу ў ім беларускіх дэмакратычных сіл. Чаму "маюць намер", калі яны і так гэта ўжо робяць і такі дыялёг вядуць!

- Вы не вельмі задаволеныя тым, што гэты дыялёг адбываецца без удзелу прадстаўнікоў дэмакратычных сілаў?

- Безумоўна. Я лічу, што эўрапейскія палітыкі, калі б яны паважна ставіліся да сваіх жа слоў пра дэмакратыю, правы чалавека, павінны былі б патрабаваць ад Лукашэнкі вядзеньня дыялёгу зь беларускім грамадзтвам. І вынікам гэтага дыялёгу павінна стаць правядзеньне свабодных выбараў.

Некалькі дзён таму была гадавіна круглага стала, які вяла "Салідарнасьць" з крывавым рэжымам Ярузельскага. На тым круглым стале не было размовы ні пра што, акрамя патрабаваньня правядзеньня свабодных выбараў. Не вялося размоў ні пра якія эканамічныя рэформы ці нешта іншае, а толькі пра выбары. Гэта была ўмова Захаду прадстаўленьня крэдытаў, без якіх Польшча ня здольная была б выйсьці з эканамічнага крызісу. Дапамогі ж ад Савецкага саюза ўжо чакаць не даводзілася. Крэдыты Захад абяцаў даць, калі ўлады правядуць перамовы з дэмакратычным грамадзтвам краіны, вынікам якіх стане правядзеньне свабодных дэмакратычных выбараў.

У нас павінна быць тое ж самае. Размовы пра заходнія крэдыты і гарантыі пад крэдыты павінны наўпрост зьвязвацца з дыялёгам беларускага рэжыму з айчынным грамадзтвам і пагадненьнем паміж імі наконт правядзеньня свабодных выбараў. А ўсе астатнія размовы - гэта адыход ад гэтага ключавога пытаньня.

- Шмат размоў вядзецца наконт таго, паедзе ці не Лукашэнка ў Прагу...

- Лукашэнка сказаў у інтэрвію каналу Эўраньюс, што, маўляў, ня вельмі ён і хоча туды ехаць, нават калі запросяць. А калі што, то можа каго замест сябе дашле. Такім адказам ён даў ацэнку ўсім эўрапейскім бюракратам. Ён бачыць, што яны гатовыя перад ім на задніх цырлах хадзіць і становіцца ўсё больш нахабным. Маўляў, усё адно будзе са мной размаўляць і будзеце мне дапамагаць! Што сёньня галоўнае для Лукашэнкі? Крэдыты і гарантыі пад крэдыты. Яму трэба грошы. А проста тусавацца сярод эўрапейскіх бюракратаў ён ня бачыць патрэбы.